EV vs benzine/diesel — kostenvergelijking

Ik stelde Claude laatst een lekker open vraag: hoe reken je nou uit wat je opschiet met onze huidige auto inruilen voor een elektrische? Expres vaag, om te zien hoe het ding daarover nadenkt in plaats van meteen met een getal te komen.

Het antwoord viel uiteen in twee soorten factoren.

De financiële kant is meestal wel te vangen in cijfers, al zit er per post nogal wat onzekerheid in:

• Energiekosten vs brandstof — meestal het duidelijkste voordeel, maar wel sterk afhankelijk van of je thuis kunt laden (25-35 ct/kWh) of vooral onderweg moet snelladen (al gauw 2-3x zo duur).
• Aanschaf en afschrijving — EV’s zijn duurder in aanschaf, maar de tweedehands-restwaarde is nog een wankel schattinkje: batterijdegradatie, subsidies die verdwijnen, een jonge tweedehandsmarkt. Het lastigste stuk van de hele som.
• Onderhoud — minder bewegende delen (geen olie, geen uitlaat, minder remslijtage door regeneratief remmen), scheelt al gauw 30-40%.
• Wegenbelasting — EV’s krijgen nu nog korting, maar die bouwt af richting 2030. Belangrijk om het actuele tarief te pakken, niet een oude aanname.
• Verzekering — vaak net iets hoger, weegt niet zwaar maar telt mee.
• Bijtelling — als het een lease- of zaakauto betreft, verandert dit de hele rekensom; dat viel hier verder buiten de scope.

De niet-financiële kant bepaalt minstens zo veel: kun je thuis laden of ben je afhankelijk van publieke laadpalen, wat is jullie rijpatroon (veel korte ritjes vs. regelmatig lange stukken met laadstops), en hoe lang houd je de auto — bij kort bezit weegt afschrijving zwaarder, bij lang bezit win je meer terug op energie en onderhoud.

De aanpak werd: een simpele total-cost-of-ownership-vergelijking over een aantal jaar, met als interessantste uitkomst niet één totaalbedrag maar het omslagpunt — vanaf hoeveel kilometer per jaar wordt de EV daadwerkelijk voordeliger.

Het eerste idee was een interactieve widget, maar die strandde meteen op mijn telefoon: “Failed to load the MCP app — Unknown connector: visualize”. Bleek geen tijdelijke hik maar een gewone incompatibiliteit tussen de widget-tool en de mobiele app. Oplossing: een volledig zelfstandige HTML-pagina, zonder externe scripts of internetverbinding nodig — precies het rekentooltje dat hieronder staat, en dat later deze site is binnengerold.

Vul je eigen gegevens in — alle berekeningen gebeuren lokaal in de browser, er wordt niets verzonden. Past ook wel bij een statische website, toch?